හෝමෝන ආශ්‍රිත රෝග (Hormonal disoders )

දියවැඩියාව (Diabetes mellitus)

දියවැඩියාව හා පරික්ෂා

දියවැඩියාව(diabetes) යමු ලොව පුරා ඉතා විශාල වශයෙන් ව්‍යාප්තව පවතින රෝග තත්ත්වයක් ලෙස හඳුන්වාදිය හැකිය. මෑතක සිට ශ්‍රීලංකාවේද සුලබ රෝග තත්ත්වයක් වන මෙය බාල, තරුණ , මහලු ඕනෑම අයෙකුට වැලදිය හැකි නමුත් විශේෂයෙන් වැඩිහිටියන් අතර දක්නට ලැබේ. එලෙසම ආයුරුවේද වෛද්‍යය ක්‍රමයේදී මෙය මධුමේහය ලෙසද හැදින්වේ.

 

දියවැඩියව හඳුනාගන්නේ කෙසේද? (How to identify Diabetes?)

බොහෝදෙනා දියවැඩියාව හඳුනාගන්නේ අධික පිපාසය (Thirsty), අධික මුත්‍රා වහනය(frequent urination) වැනි ලක්ෂණ සමගය. එසේ වුවද දියවැඩියාව මූලික අවස්ථාවලදී හඳුනා ගැනීම සඳහා විවිධ වු රුධිර හා මුත්‍රා පරීක්ෂණ පවතී. ඒ අතර “නිරාහාර සීනි පරික්ෂාව/Fasting Blood Sugar (FBS) ඉතා විශාල වශයෙන් යොදාගන්න ක්‍රමයකි. මීට අමතරව විවිධ වු රුධිර පරීක්ෂණද පවතී. ඒ අතර යන රුධිර පරීක්ෂණ පවතී.

dhiyawediya parikshawa

Source: Adapted from American Diabetes Association. Standards of medical care in diabetes—2012. Diabetes Care. 2012;35(Supp 1):S12, table 2.

මීට අමතරව දියවැඩියාව ආශ්‍රිත සංකූලතා සමගද දියවැඩියාව හඳුනාගත හැකි අතර ඒවා දියවැඩියාව සමඟ පසුකාලීනව ඇතිවන ගැටලු වේ.

 

දියවැඩියාව ආශ්‍රිත සංකූලතා (Complications of Diabetes)

1. වකුගඩු ආශ්‍රිත ගැටලු (Problems in Kidneys)
2. හෘද අකර්මණ්‍යතාවය (MI)
3. අධික රුධිර පීඩනය (Hypertension)
4. සුවකල නොහැකි තුවාල (Unhealing wounds)
5. විව්ධ අක්ෂි රෝග (Eye problems)

 

මීට අමතරව පුරුෂයන්ගේ අප්‍රාණිකබව(impotence) හා ස්ත්‍රීන්ගේ මදසරු(sub-fertility) බවටද මෙය හේතුවිය හැකිය.

 

දියවැඩියාව ඇතිවීමට හේතු (Causes for diabetes)

දැනට හඳුනාගෙන ඇති ආකාරයට දියවැඩියාව විව්ධ කරුණු රාශියක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සැලකේ. මේ අතර පහත හේතු විශේෂ වේ.
a. ජානමය කරුණු (genetic)
b. අධික තරබාරු බව (obesity)
c. අගන්‍යාසය ආශ්‍රිතව පවතින ගැටලු (Problems in pancreas)
d. අයහපත් ආහාර පුරුදු (Unhealthy foods
e. අඩුක්‍රියාශීලි ජීවන රටාව (Sedentary lifestyle)

 

දියවැඩියාවෙන් ආරක්ෂාවීම අවශ්‍ය වන්නේ ඇයි. (Importance of avoiding diabetes)

දියවැඩියාව යනු ශරීරයේ ඕනෑම ඉන්දියකට බලපැ හැකි රෝගී තත්ත්වයකි. ඉහත සඳහන් කල ආකරයට ඔබගේ ක්‍රියාකරීත්වය අඩපණ කරන විවිධ තත්ත්ව වලින් වන පීඩා අවම කර ගැනීමට දියවැඩියාවෙන් වැලකීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ.
මේ අතර ප්‍රමුඛ වන ආබාධ කිහිපයකි.


  • දියවැඩියාව නිසා සිදුවන පාද අහිමි වීම.

    මෙය දීර්ඝ කාලීන වශයෙන් දියවැඩියාව සහිත රෝගීන්ගේ රුධිර නාල අවහිර වීම, සුව නොවන තුවාල ඇතිවීම වැනි තත්ත්ව නිසා ඇතිවේ.දියවැඩියාව නිසා ඇතිවන පාද ආබාධ


  • වකුගඩු අකර්මණ්‍යතාව

    විශේෂයෙන්ම දියවැඩියාවේ ජීවිත අවදානමක් සහිත තත්ත්වයකි. මෙම නිසා ඔබගේ වකුගඩු වල දුර්වලතා ඇතිවී ශරීරයේ බහිශ්‍රාවය හා අපද්‍රව්‍ය කලමණාකරනයේ සිදුවන ගැටලු හේතුවෙන් ජීවිතය පව නැතිවිය හැකිය.


  • අක්ෂි දුර්වලතා

    විෂේෂයෙන් ඇසේ සුද මතුවීම වැනි තත්ත්ව බහුලය.

දියවැඩියාව සඳහා භාවිත කරනු ලබන ඖෂධ.
මෙත්ෆොර්මින්
ග්ලිබෙන්ක්ලමයිඩ්
ටොල්බුටමයිඩ්
ඉන්සුලින්

හෝමෝනමය උපත් පාලන පෙති ( Hormonal Contraceptive Pills)

 

උපත් පාලන පෙති

අද වන විට පවුල් සැලසුම් ක්‍රම(Family planing methods) විශාල ප්‍රමාණයක් පවතින අතර ඒ අතරින් උපත් පාලන පෙති (Oral contraceptive pills) විශේෂ ස්ථානයක් ගනී. උපත් පාලන පෙති යනු හෝමෝනමය උපත් පාලන ක්‍රමයක් වන අතර ඊස්ට්‍රජන් හා ප්‍රොජෙස්ටොරෝන්(Estrogen and Progesterone) යන හෝමෝන විවිධ අනුපාතයන් අනුව මිශ්‍රකර ඒවා නිපදවා ඇත. එමෙන්ම මෙය ඉතා සාර්ථක ක්‍රමයක් වන අතර භාවිතයද ඉතා පහසුය.

උපත් පාලන පෙති කා සඳහාද?

උපත් පාලන පෙති දිනපතා පාවිච්චි කලයුතු උපත් පාලන ක්‍රමයක් වන අතර ඕනැම අවස්ථාවක නවතා දැමිය හැක. ඉන්පසු දරුවන් අපේක්ෂා කරන්නේ නම් ඒ සඳහා කටයුතු කල හැක. එලෙසම ඉතා පහසු හා ලාභදායි ක්‍රමයක් වන අතර විශේෂයෙන් නව යුවල් අතර මෙය ජනප්‍රිය උපත්පාලන ක්‍රමයක් වන බව පෙනේ.

ඔබ උපත් පාලන පෙති පාචිචිය සඳහා නොසුදුසුද?

විශේෂයෙන් උපත් පාලන පෙති සඳහා යොමුවීමට පෙර ඔබ සැකහැර දැනගත යුතු රෝග කිහිපයක් වේ. ඒ අතර විවිධ හෘද රෝග, අක්මා රෝග හා රුධිරය ආශ්‍රිත රෝග පවති. ඒවායින් කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

1. හෘද අකර්මණ්‍යතාව (Coronary Heart Disease), අංශභාගය (Strokes),
2. රුධිරය කැටිගැසීමේ රෝග (Bleeding disorders)
3. අක්මාව ආශ්‍රිත රෝග (liver disease)
4. අධික රුධිර පීඩනය (Hypertension)
5. ඉරුවාරදය (Migraine)
6. අධික තරබාරුබව (Obasity)

උපත් පාලන පෙති භාවිතයේ වාසි

1. පහසුවෙන් ලබා ගත හැකිය.
2. මිල අඩුය.
3. කෙටි කාලීන වශයෙන් වඩා ප්‍රතිඵලදායකය.

උපත් පාලන පෙති භාවිතයේ අවාසි

1. කෙටි කාලීනය.
2. දිනපතා ලබාගත යුතුවේ
3. පෙති මගහැරීම නිසා අනවශ්‍යය ගැබ්ගැනීම් බහුලය.

උපත් පාලන පෙති ලබාගැනීමේදි ඇතිවන සංකූලතා

1. රුධිර කැටි ගැසීමේ රෝග, අධිරුධිර පීඩනය වැනි රෝග උත්සන්න වීම
2. වමනය
3. කලන්තය
4. හිසරදය
5. පියයුරු ආශ්‍රිත වේදනාව

පෙති ලබාගත යුතු ආකාරය

මෙම පෙති පැකට්‍ටුවක පෙති 28ක් බැගින් පවතින අතර ඔබගේ ඔසප් චක්‍රය අනුව එවා පෙලගස්වා ඇත. පැකට්‍ටුවේ පසුපස පෙත්තේ පෙති ලබාගතයුතු ආකාරය ඊ හිසක් මගින් දක්වා ඇත. ඔබ පෙති ලබා ගැනීම සඳහා දිනයේ විශේෂ වේලාවක් වෙන්කර තබාගත යුතු අතර මෙය දින දර්ශනයක සටහන් කිරීමද වැදගත් වේ.

ගිලින පෙති

පැකට්‍ටුවේ ඇති පලමු පෙති 21 හෝමෝනමය පෙති වන අතර ඒවා දිනපතා ලබාගත යුතුය. අවසාන පෙති 7 යකඩ අඩංගු ඒවා වන අතර ඒවාද අවසන් වනතුරු දිගටම පෙති පාවිච්චි කල යුතුය. එක් පැකට්‍ටුවක් අවසන් වීමේන් පසු ඊලග පැකට්‍ටුව ආරම්භ කළ යුතුය.

එලෙසම ඔබ ඉහත සඳහන් රෝගී තත්ත්ව වලින් පෙලේනම් භාවිතයට පෙර වෛද්‍යවරයෙකු හමුවීම වැදගත් වේ. එලෙසම ඉහත සඳහන් සංකුලතා ඇතිවේනම් උපත් පාලන පෙති නවතා දැමීම හෝ වෛද්‍ය උපදෙස් මත පාවිච්චි කිරීම සුදුසුය.

මිතුරි පෙති කියන්නේ මොනවාද? (Mithuri pills)

මිතුරි පෙති

උපත් පාලන පෙති ගැන කතා කරද්දි මිතුරි පෙති කියලා තමයි ගොඩක් අය එවා හදුන්වන්නේ . ඉතින් මේ මිතුරි පෙති කියන්නේ මොනවාද? ඇත්තෙන්ම මේවාත් එක ආකාරයක උපත් පාලන පෙති විශේෂයක් . මෙවා බෙදාහරින්නේ ශ්‍රි ලංකා පවුල් සැලසුම් සංවිධනය මගිනුයි . ඒ නිසා බොහෝවිට මේවා ඔනෑම ප්‍රදේශයක පහසුවෙන් මිලදී ගත හැකියි.

 

ඉබෝලා වෛරසය (Ebola Virus)

එබෝලා රක්තපාතය

ඉබෝලා වෛරසය(Ebola virus) කියු සැනින් බොහෝ දෙනෙක් බියට පත්වෙනවා. එය මේ වන විට එතරම්ම දරුණු තත්ත්වයකට පත්ව තියෙනවා. ඒ මොකද කියලා කීවොත් පසුගිය කාලයේ බොහෝ කතා බහට ලක්වුනු කුරුලු උණ  (wsine flu), සාර්ස් (SARS) එහෙමත් නැත්නම් ඒඩ්ස් (AIDS) වගේ හැම ලෙඩකටම වඩා මෙම රෝග තත්ත්වය ඉතාම දරුණු තත්ත්වයක පැවතීමයි. උදාහරණයක් ලෙස රෝගය වැලදුන රෝගියෙක් මරණයට පත්වීමේ ප්‍රතිශතය 90% පමන වෙනවා. එනම් රෝගය වැලදුන රෝගීන්ගෙන් ජීවත් වීමට වාසනාව ලබන්නේ 10%ක පමණ පිරිසක් පමනයි. දැනට ඇති සංඛ්‍යා ලේඛණ අනුව ශ්‍රී ලංකාවට මෙම රෝගය තවමත් ඇතුලු වී නැතත් ලබදීම ඇතිවීමට හැකියාවක් තියෙනවා.
ඉබෝලා යනු? (What is Ebola)

ඉබෝලා එසේත් නැතිනම් ඉබෝලා රක්තපාත උණ (Ebola hemorrhagic fever) රෝගය යනු වෛරසයක් මගින් වැලදෙන රෝගයක්. මෙය ඉබෝලා වෛරස (ebola viris) කියන වෛරස පවුලට අදාල විශේෂ කිහිපයක් මගින් ඇති කරනු ලබනවා. මෙහි රෝග ලක්ෂණ බොහෝ විට ඩෙංගු රෝගයට ආසන්න වශයෙන් සමාන වෙන්නට පුලුවන් වෙනවා.

ඉබෝලා රෝග ලක්ෂණ (Symtoms of Ebola)

මෙහි මූලික ලක්ෂණය වන්නේ උණ කියන ලක්ෂණයයි. මීට අමතරව පහත රෝග ලක්ෂණ පැවතිය හැකියි.
1. ඇගේ පතේ අමාරුව (body aches)
2. මංශපේෂි ආශ්‍රිත වේදනව (Myalgia)
3. පණ නැති ගතිය. (Fatigubility)
4. හිසේ රදය.(Headache)
5. උගුරේ අමාරුව (Sore Throat)

මීට අමතරව රෝගය තවදුරටත් උග්‍ර වීමේදී අධික වමනය (Vomiting), අජීරණය(Diarrhoea), සමේ පැල්ලම් (Rashes), මෙන්ම වකුගඩු හා අක්මාව ආශ්‍රිතව ඇතිවන් ගැටලු (Kidney and liver problems)හට ගන්නට පුලුවන්.

සාමාන්‍යෙන් මෙහි රෝග ලක්ෂණ පහල වීමට යම් කාලයක් ගත වන බැවින් රෝගය වැලදුන පුල්ගලයන් හඳුනා ගැනීමට මදක් අපහසු වන්නට පුලුවන්.

ඉබෝලා රෝගය පැතිර යාම (Transmission of Ebola)

transmission of ebola

එබෝලා වාහක වවුලන් විශේෂයක්

මෙය කලින් අප්‍රිකාවේ වනාන්තර (African forests) වල පැවති රෝග තත්ත්වයක්. වානාරයන් වැනි සතුන් මගින් මිනිසාට බෝ වී ඇතැයි සැක කෙරෙනවා.

කොහොම වුනත් දැන්නම් මෙහි පැතිරීමට මිනිසා හැරෙන්න කිසිදු වාහකයෙන් අවශ්‍ය වෙන්නේ නැහැ. මෙය මූලිකව පැතිර යන්නේ මිනිසාගේ තියෙන විවිධ තරල හරහායි. උදාහරන ලෙස; රුධිරය, ඛේටය, ශුක්‍රාණු වැනි තරල දැක්විය හැකියි.

ඉබෝලා රෝගය සඳහ ප්‍රතිකාර (Treatments for Ebola Virus)

තවමත් මෙම රෝගය සඳහා ප්‍රතිකාරයක් සොයා ගෙන නැහැ. බොහෝ විට දැනට මේ සඳහා කල හැකි එකම ප්‍රතිකාරය වන්නේ රෝගියාට අවශ්‍යය පහසුකම් සැපයීම පමණයි. එමගින් රෝගියාගේ සුවය ඉක්මන් කල හැකියි.

කෙසේ නමුත් මේ වන විට ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය රෝග නිවාරණය හා එයට අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර සෙවීම සඳහා විශාල ප්‍රයත්නයක් දරනවා. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දැනට මේ සඳහා එන්නතක් සොයාගෙන ඇති නමුත් එය තවමත් පරීක්ෂණ වල මුල් අදියරවල් වල පවතිනවා.

ඉබෝලා රෝගය පාලනය කර ගැනීම (Pevention of Ebola )

රෝගය වලක්වා ගැනීම සඳහා එයින් ආරක්ෂා වීමේ ක්‍රියා මර්ග අත්‍යාවශ්‍යය වෙනවා. ඒ අතර පහත ක්‍රියා මාර්ග දැක්විය හැකියි.
1. අප්‍රිකානු රටවල සංචාරයන් තවතා දැමීම.
2. රෝගය වැලදුන පුද්ගලයන් හඳුනා ගැනීමට ගුවන්තො‍ටුපල , වරාය වැනි ස්ථාන වල ආරක්ෂක ක්‍රම වේද සැකසීම.
3. රෝගය වැලදුන පුද්ගලයන් හඳුනා ගැනීම හා ඔවුන් වෙන්කර තැබීම
4. රෝගී පුදගලයන් සමග සමීප ඇසුරු කිරීම් වැලකීම.
5. නිසි සනීපාරක්ෂක පහසුකම්.
6. ජනතා දැනුවත්භාවය.

පුරුෂ උපත් පාලන කොපු /කොන්ඩම් (Male Condom)

උපත් පාලන ක්‍රම අතරින් කොන්ඩම් වලට විශේෂ තැනක් හිමිවෙනවා. එයට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ එය මැතකාලීනව ඉහල ගිය ලිංගාශ්‍රිත රෝග වලින් ආරක්ෂා කිරීමට දායක වීම හා භාවිතය පහසු භාවිතයයි.

කොන්ඩම්, කොපු

කෝඩමය යනු රබර් (ලේටෙක්ස්) වලින් සෑදු උපත් පාලන ක්‍රමයක් වන අතර මෙයට අවශ්‍යතාවය අනුව විවිධ ද්‍රව්‍යය මිශ්‍ර කර තිබීමට පුලුවන්.

උපත් පාලන කොපුවල වාසි මොනවාද? (Advantages of Male Condoms)

මෙය අනෙකුත් උපත් පාලන ක්‍රම වලට සාපේක්ෂව කෙටිකාලීන උපත්පාලන ක්‍රමයක් ලෙස වඩා පහසු හා වඩා කාර්්‍යක්ෂම වී ඇත. එලෙසම මෙහි ඇති පහත් සඳහන් වාසි නිසා මෙය උපත් පාලන ක්‍රමයක් ලෙස වඩා වැදගත් වේ.

  • පහසුවෙන් ලබා ගත ගැකිය
  • මිල අවමය
  • විශේෂිත දැනුමක් අවශ්‍යය නොවේ.
  • සමාජ රෝග වලින් විශේෂ ආරක්ෂාවක් ලබාදේ.

උපත් පාලන කොපුවල අවාසි මොනවාද? ( Disadvantages of Male Condoms)

තවමත් සමාජය තුල උපත පාලන කොපු භාවිතය පිලිබඳ අවබෝධය අඩුවීම මෙහි කර්යක්ෂමතව අඩු වීමට හේතුවක් වී ඇත.

  • ලේටෙක්ස් වලට අසාත්මික පුද්ගලයන්ට සුදුසු නොවේ. ඔවුන් ඒ වෙනුවට වෙනත් ද්‍රව්‍යකින් සැදු කොපු පැලදිය යුතුය.
  • ඉදහිට පිපිරීම සිදුවිය හැකි අතර එමගින් ගැබ් ගැනීම් ඇතිවිය හැකිය
  • සමහර පුද්ගලයන්ට අනුව ලිංගික ස්පර්ෂය අවම වේ.
  • නැවත නැවත භාවිත කල නොහැක.

උපත් පාලන කොපු නිවැදිව භාවිත කරන්නේ කෙසේද? (Proper Way to use the Condom)

  1. නිසි පරිදි සිසිල් වියලි ස්ථානයක ගබඩා කර තබන්න
  2. පලුදු වු ඒවා ඇත්නම් පැකට්‍ටුව සමගම ඉවත් කර දමන්න.
  3. භාවිතයට පෙර කල් ඉකුත් වීමේ දිනය පරික්ෂා කර බලන්න.
  4. පැකට්‍ටුව විවෘත කිරීමට කතුරු වැනි ආයුධ භාවිතා නොකරන්න. එමගින් කොපුවට හානි පැමිනිය හැකිය
  5. විවෘත කල පසු පළමුව ඉදිරිපස කොටස මඩක් තදකර වාතය හිරවී ඇත්නම් ඉවතට යාමට සලස්වන්න.
  6. ඉන්පසු එය ප්‍රාණවත් වු ශිෂ්ණය මත පලදින්න.
use a condom

උපත් පාලන කොපුවක් පලදින අයුරු.

කොන්ඩමයක් ඉවත් කිරීම (Removal of Condom)

සංසර්ගයෙන් පසු කොන්ඩමය ඉවත් කිරීම සහකාරිය විසින් සිදුකිරීම වඩාත් උචිතය. මෙහිදී කඩදාසි කැබැල්ලක් භාවිතයෙන් එය ඉවත් කරන්න. පසුව එය ඔතා උනාශ කර තබන්න. කිසි විටෙක වැසිකිලි තුලට නොදමන්න.

උපත් පාලන කොපු භාවිතයේදි නොකල යුතුදේ. (Common misuses of Condoms)

නැවත නැවත භාවිතය

සමහර පුද්ගලයන් සේදීමෙන් පසුව නැවත වරක් භාවිතා කිරීම සිදුකරන අවස්ථා දක්නට ලැබේ. එබැවින් එවැනි ක්‍රියා මගින් වලකින්න.

විවිධ ස්නේහක භාවිතය.

කොන්ඩමය සමග නිෂ්පාදනයේදීම ස්නේහක ද්‍රව්‍යය ඇතලත් කර ඇත. එබැවින් නැවත වරක් ඒවා භාවිත කිරීම අවශ්‍ය නොවේ. එසේ වුවහොත් ඒවා පුපුරා යාමට වැඩි ඉඩක් පවතී.

 

අප්‍රාණික ලිංගේන්ද්‍රය මත පැලදීම

මෙයද නිසි මෙහි නිසි කාර්යක්ෂමතාව නැතිවීමට හේතු වී අත.

 

උපත් පාලන කොපු ලබා ගත හැක්කේ කෙසේද?

මෙවා ඕනැම ෆාමසියකින් කිසිදු වෛද්‍යය නිර්දේශ පත්‍රයක් නොමැතිව ලබා ගත හැකිය.ඒවා විවිධ නම්වලින් දක්නට ලැබෙන අතර ඔබගේ පවුල් සෞඛ්‍යය නිළධාරීන් මගින්ද ලබා ගත හැකිය.

උපත් පාලන කොපු වෙනුවට ඇති වෙනත් විසදුම් මොනවාද? (Alternatives for Condoms)

උපත් පාලන කොපු හැරුණු විට තවත් විවිධ වු උපත් පාලන ක්‍රම පවතින අතර ඒවා ඔබගේ අවශ්‍යතාව අනුව ලබා ගත හැකිය. ඒ අතර ස්ත්‍රී කොන්ඩම, ලූප් ,ගිලින පෙති මෙන්ම තවත් විවිධ ක්‍රම පවතී.

හීනෝන්මාදය හෙවත් සිසෝෆීනියාව (Schizophrenia)

mental problems

හීනෝන්මාදය යනු දැනට ලෝකයේ පවතින ප්‍රධානම මානසික රෝග වලින් එකකි. එය විශාදය (depression) හැරුණුකොට බහුලතම මානසික රෝගය ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. තවද මෙය විවිධ හේතුමත ඇතිවීම සිදුවන අතර ප්‍රධාන වශයෙන් මැදිවයසේ ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයටම වැලදේ.

හීනෝන්මාදය යනු?

හීනෝන්මාදය යනු සිතුවිලි හා සංවේදන ආශ්‍රිතව ඇතිවන වෙනස්වීමක් නිසා ඇතිවන තත්ත්වයකි.

හීනෝන්මාදයේ රෝග ලක්ෂණ

මෙම රෝගය සහිත පුද්ගලයන්ට අන් අයට නො ඇසෙන ශබ්ද හෝ කටහදවල් ඇසීම, අන් අය විසින් තමාගේ සිතුවිලි කියවන හෝ පාලනය කරන බව, මෙන්ම අන් අය ඔවුන්ට හානිකිරීමට උත්සාහ කරන බව නිතරම සිතේ.

හීනොන්මාදය සඳහා බලපාන හේතු මොනවාද?

මේ සඳහා විවිධ හේතු සඳහන් වේ

1. ජානමය හේතු (genetic Factors)

මෙම රෝගය සහිත මවු පියන් හෝ සහෝදරයන් සහිත පවුල්වල දරුවනට, රෝගය ඇතිවීමට 1% පමණ හැකියාවක් ඇත. එබැවින් පවුල් පසුබිම ඉතා වැදගත් කරුණකි.

2. මොලය ආශ්‍රිත ගැටලු (Structural and functional problems of brain)

මොලය ආශ්‍රිතව පවතින බොහෝ ව්‍යුහමය හා රසායනික කරුණු නිසාද මෙම රෝගය ඇතිවීමට ඉඩ ඇත.

3. පාරිසරික සාධක (Environmental Factors)

විශේෂයෙන්ම මෙම රෝගය කෙරෙහි යම් පාරිසරික බලපැමක්ද පවතින බව සොයාගෙන ඇත. විශේෂයෙන් කුඩාකල ඇතිවන් විවිධ ගැටලු (childhood trauma) , ළමා අපචාර (child abuse) වැනි කරුණු මගින් අනාගතයේ දරුවන්ට මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇතිවීමට හැකියාවක් පවති.

තවද මානසික ආතතියද (mental stress) ඉතා වැදගත් කරුණකි.

4. මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය (Substance abuse)

මෙම රෝගය සහිත පුද්ගලයන්ගෙන් බහුල සංඛ්‍යාවක් විවිධ මත්දව්‍ය වලට හුරුවූවෝ වෙති. ඒ අතර මත්පැන්, විවිධ මත්කුඩු හා හෙරොයින් වැනි ද්‍රව්‍යය වේ.

හීනෝන්මාදය නිසා ඇතිවන් සංකූලතා මොනවාද?

මෙම රෝගය සහිත පුද්ගලයන් නිතර ගැ‍ටුම් වලට මැදිවීම, ‍රැකියා ස්ථාන වල ගැ‍ටුම් ඇතිකර ගැනීම, මානසික තෘප්තිය අඩුබව වැනි ප්‍රශ්න නිසා පීඩා විදීම විදුවේ.

හීනෝන්මාදය සඳහා ප්‍රතිකාර මොනවාද?

මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම සුවකල හැකි රෝගී තත්ත්වයක් නොවේ, එසේ නමුත් මේ පිලිබඳ තවමත් විවිධ පරීක්ෂණ පැවැත්වේ.

මුලින් හඳුනා ගැනීම , සමාජීය සහයෝගය වැනි කරුණු මගින් රෝගියාට ඉතා හොද පරිසරයක් සකස් කිරීමේ හැකියාව පවතී.

ප්‍රතිකාර සඳහා මානසික වෛද්‍යය වරයෙකු හමුවන්න. දිවයින් පුරා රෝහල්වල මානසික සායන පැවැත්වෙනබැවින් , ඔබට නොමිලේ ප්‍රතිකාර ලබාගත හැකිය.

මානසික අවපීඩනය හෙවත් විශාදය (depression)

මානසික ආතතිය - depression

මානසික රෝග කියන්නේ අපේ ජනතාව මදක් අහන්නට බිය වන රෝග විශේෂයක්නේ. මේකට හේතුවන්නේ සමාජය තුල තියෙන වැරදි ආකල්ප හා මතවාද. කෙසේ වුනත් මානසික අවපීඩනය කියන්නේනම් අපි බොහෝ දෙනා ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක මුහුන දුන්න තත්ත්වයක් වෙනවා. ඒ වගේම මානසික රෝග අතුරින් බහුලම තත්ත්වයක් ලෙසත් මෙය හදුන්වන්න පුලුවන්. තවද මෙය ඉතා විශාල වශයෙන් සියදිවි හානිකර ගැනීම් වලට හේතුවෙනවා.

විශාදය යනු..?

විශාදය එසේත් නොමැතිනම් මානසික අවපීඩනය යනු දීර්ඝ කාලීනව පවතින මානසික අවපීඩන තත්ත්වයකි.

විශාදය හඳුනාගන්නේ කෙසේද…?

විශාදය යන තත්ත්වය වෛද්‍යවරයෙකු මගින් හඳුනාගත යුතු රෝග තත්ත්වයකි. එසේ වුවද පහත පවතින රෝග ලක්ෂණ බහුල සංඛ්‍යාවක් දීර්ඝ කාලීනව පවතීනම් එය විශාදය සැකකල යුතු තත්ත්වයක් වන අතර වෛද්‍යවරයෙකු හමුවිය යුතුය.

1. සිතේ ඇති දුක්සහගත බව.

2. වෙනදා කැමත්තෙන් කල කටයුතු වලින් ලැබෙන ආශ්වාදය අඩුවීම.

3. කැම අරූචිය.

4. නින්ද නොයාම හෝ අධික නිදිමත ගතිය.

5. ක්‍රියාකාරීතවය අඩූවීම.

ඩෙංගු උණ හා ඩෙංගු රක්තපාත උණ රෝගය (Dengue fever)

 

dengue fever

ඩෙංගු මදුරුවෙකුගේ දෂ්ඨනයක්

ඩෙංගු උණ (Dengue Fever) යනු විශේෂයෙන් වර්ෂාකලයට විශේෂයෙන් කතාබහට ලක්වන රෝග තත්ත්වයකි. එයට හේතු වන්නේ වර්ෂාවත් සමගම ඩෙංගු ව්‍යාප්තිය ඉතා සීඝ්‍රයෙන් ඉහල යාමයි. ආසන්න වශයෙන් වසරකට 5000 සිට 10,000ක් පමණ වාර්තාවන මෙම රෝග තත්ත්වය නිසා සාමාන්‍යයෙන් වසරකට රෝගීන් 50ක් පමන මිය යන නමුත් දැනට මෙම තත්ත්වය ඉතා පහල අගයකට අඩුවී ඇත. මෙම මර්ණ වලට හේතුවනුයේ ඩෙංගු රක්තපාත (Dengue hemorrhagic fever) නම් උණ තත්ත්වයයි. තවද ඩෙන්ගු රෝගය සඳහා ගොදුරුවන රෝගීන බහුතරයක් බස්නාහිර පලාත ආශ්‍රිතව ජීවත්වෙයි.

ඩෙංගු රෝගය යනු..? (What is the dengue)

ඩෙංගු රෝගය යනු ඊඩිස් ඊගිප්ටි (Ades  aegypti) හා ඊඩිස් ඇල්බෝපික්ටස් (Ades  albopictus )නම් මදුරුවන් විශේෂ දෙක මගින් බෝ වන රෝග තත්ත්වයකි. මෙය වයිරස තත්ත්වයක් වන අතර බොහෝ රෝගීන්ගේ කිසිදු විශේෂ ප්‍රතිකාරයකින් තොරව සුව වී යයි. කෙසේ නමුදු 1% පමණ පිරිසක් ඉතා දරුණු තත්ත්වයකට පත්විය හැකිය.

ඩෙංගු රෝගයේ ලක්ෂණ (Symptoms of Dengue Fever)

ඩෙංගු උණ වෛරසයක් වන බැවින් එයද බොහෝවිට අනෙකුත් වෛරසයකට සමාන රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරනු ලබයි. එබැවින් මෙය නිසි ආකාරයෙන් හදුනා ගැනීම ඉතා වැදගත් තත්ත්වයකි. විශේෂයෙන් වර්ෂා කාලයත් සමග විවිධ වු උණ තත්ත්ව පැතිර යන අතර ඒවයෙන් මෙය වෙන් කර ගත යුතුය.

රුමැටොයිඩ් ආතරයිටිස් (Rheumatoid Arthritis)

 

Rheumatoid arthritis රුමැටොයිඩ් ආතරයිටිස්

රැමැටොයිඩ් ආතරයිටිස් (RA) යනු ඉතා බහුල සන්ධි ආශ්‍රිත රෝග (Joint disease) තත්ත්වයක් ලෙස හඳුනාගත හැකිය. එබැවින් මෙය මේ වන විට වැඩි අවධානයට පත්ත්ව ඇති තත්ත්වයක් වන අතර තවමත් නිශ්චිත හේතුවක් සොයගෙන නැතත් ජානමය කරුණු (genetic factors) මත ඇතිවන තත්ත්වයක් ලෙස පැහැදිලි කරනු ලැබේ. ඉතා බහුල වශයෙන් මෙය අවුරුදු 40ත් 60ත් අතර පුද්ගලයන් අතර බහුල වන අතර වැඩි වශයෙන් කාන්තාවන් තුල දක්නට ලැබෙයි. එය පිරිමින්ට වඩා 3න් ගුනයක් පමණ වේ.

රුමැටොයිඩ ආතරයිටිස් යනු..?

රුමැටොයිඩ් ආතරයිටිස් යනු ශරීරයේ සන්ධි ආශ්‍රිතව ඇතිවන ප්‍රදාහක (Inflammatory) තත්ත්වයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. මෙම තත්ත්වය සඳහා විවිද හේතු බලපැ හැකිවුවද ජානමය කරුණු වැඩි වශයෙන් බලපෑම් කරයි.

රුමැටොයිට් ආතරයිටිස් වල රෝග ලක්ෂණ මොනවාද..?

මෙම තත්ත්වයට බහුලව භාජනය වන්නේ අප ශරීරයේ පවතින කුඩා සන්ධි වේ. ඒ අතර අත්වල පළමු ඇඟිලි පුරුක්, වලලු කර, පාදවල ඇඟිලි පුරුක්, වැනි සන්ධි වේ. සමාන්‍යයෙන් ශරීරයේ දකුණු පස හා වම්පස සන්ධි සමානව මෙම තත්ත්වයෙන් බලපැමට ලක්වන අතර උකුල් සන්ධි , අක්ෂිය සැකිල්ලේ සන්ධි, දනහිස වැනි ස්ථාන මෙමගින් බලපැමට ලක්වන්නේ සුලු වශයෙනි.

රිකට්ස් (Rickets)

 

rickets - රිකට්ස්

කුඩා දරුවන් අතර වැටීම්, තැලීම්, තුවාලවීම් බහුලය. එසේ වුවද නිතර ඇතිවන අස්ථි බිදීම් යනු අසාමාන්‍යය තත්ත්වයකි. එවැනි තත්ත්ව අතර රිකට්සියාව යනු තවත් ඉතා වැදගත් තත්ත්වයක් ලෙස හඳුනා ගත හැකිය. බොහෝවිට පෝෂණ ඌනතාවයන් නිසා ඇතිවන මෙය ළදරු වියේ සිට පාසල් දරුවන් දක්වා ඕනෑම දරුවකුගේ දක්නට ලැබිය හැකිය.

රිකට්සියාව යනු..?

රිකට්සියාව යනු කුඩා දරුවන් අතර පවතින අස්ථිවල දුර්වල තත්ත්වයකි. මෙම දුර්වල වීම නිසාම ඔවුන්ගේ අස්ථි පහසුවෙන් නැමීමට හා බිදීමට ලක්වේ. සාමාන්‍යයෙන් අස්ථි වර්ධනය සඳහා ප්‍රමුඛ වශයෙන් බලපාන විටමින් ඩි(Vitamin D) හා කැල්සියම්( Ca2+) වල පවතින ඌනතාවයන් මේ සඳහා බලපායි.

රිකට්වලදී ඇතිවන රෝග ලක්ෂණ මොනවාද..?

බොහෝවිට මෙම රෝගයේ ලක්ෂණ දරුවාගේ වයස අනුව වෙනස් විය හැකිය. කෙසේවුවද, කොදුඇට පෙලෙහි විකෘති, දත්වල විකෘති හා ඒවා හට ගැනීම පමා වීම මෙන්ම බර අඩුවීම, මාංශපේශි දුර්වලතා හා වර්ධනයේ දුර්වලතාද පොදුවේ දැකගත හැකිය.

වයසමාස6 – 12 අතර දරුවන්ගේ හිසකබලේ එබෙන සුලු ස්වභාවය, අවුරුදු 1 1/2ට අඩු දරුවන්ගේ දුර්වල ශරීර වර්ධනය, වැඩිමහලු දරුවන්ගේ කකුල් වල ඇතිවන බකල් තත්ත්වය(bowing) වැනි රෝග ලක්ෂණද ඇතිවිය හැකිය.

සුදු කබර (Vitiligo)

witiligo- sudu kabara- සුදු කබර

සුදු කබර (Vitiligo) තත්ත්වයෙන් පෙලෙන රෝගියෙක්

සුදු කබර යනු අප රටේ බහුලව දක්නට ලැබෙන සමේ රෝග තත්ත්වයක් ලෙස හදුන ගත හැකිය. මෙය ප්‍රධන වශයෙන් ශරීරයේ සුදු පැහැති ලප හෝ ප්‍රදේශ ලෙස හදුනා ගත හැකිය. තවද මෙම තත්වය වෙනත් විවිධ රෝග සමග සම්බන්ධතාවයක් දැක්විය හැකි අතර එය වෙනත් සමේ රෝග වලින් වෙන් කර හදුන ගැනීමද වැදගත් වේ.

සුදු කබර ඇති වන්නේ කෙසේද..?

මේ සදහා නිවැරදි හේතුකාරකයක් තවමත් සොයගෙන නොමැති නමුත් එය Autoimmune තත්වයක් ලෙස හදුනා ගෙන ඇත.
අප සමේ වර්ණය සද හා වැදගත් වනුයේ මෙලනින් නැමති වර්ණකයයි. මෙම රෝගයේදී මෙලනින්
(Melanin) නම් වර්ණකය ක්‍රමයෙන් අඩු වී යාම සිදුවේ. මේට හේතු වන්නේ මෙලනින් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන මෙලනොසයිට නම් සෛල තුලදීම මෙලනීන් විනාශ වී යාමයි.

සුදු කබර හදුනා ගන්නේ කෙසේද..?

මෙම රෝගය බහුලව දක්නට ඇති ප්‍රදේශ අතර;
1. අස්ථි පෘෂ්ඨ ආවරනය කරන ප්‍රදේශ (ඇගිලි පි‍ටුපස, වැලමිට, දනිස්)
2. ශරීරයේ විවරයන් අවට ප්‍රදේශ (ඇස්, මුඛය, නාසය)
3. ඉකිලි හා කිහිලි ප්‍රදේශ
4. කකුල්, තනපුඩු, ලිංගේන්ද්‍රයන් වැනි වෙනත් ප්‍රදේශ වේ.
එලෙසම මෙම තත්ත්වය තුවාල ප්‍රදේශ වලද, හිසකෙස් අතරද වර්ධනය විය හැකිය.

අපගේ උත්සහය සාර්ථක වන්නේ ඔබගේ අදහස් හා යෝජනා මගින් පමණි. එබැවින් එවැනි යෝජනා ඇත්නම් අප වෙත ඊමේලයක් මගින් හෝ අපගේ ෆොරමයේ සාකච්ඡාවක් ලෙස හෝ දන්වන්න.

[contact-form-7 id="175" title="Contact form 1_copy"]